Religieuze identiteitsontwikkeling van reformatorische jongvolwassenen

door

Michel Koekkoek

Vorige week nam ik deel aan een webinar van Anne-Marije de Bruin-Wassinkmaat. Zij deelde de resultaten van haar promotieonderzoek naar de religieuze identiteitsontwikkeling van reformatorisch opgevoede jongvolwassenen.

Ga in gesprek mét jongeren

Anne-Marije heeft 18 jongeren in de leeftijd van 22-26 jaar gesproken. Ik vond het mooi om te merken dat ze gemotiveerd is om mét jongeren te spreken. Te vaak praten we over jongeren. Daarom heeft ze interviews afgenomen en dus geen enquête uitgezet.

Reformatorisch jongeren

De uitkomsten gaan over jongeren die een reformatorische opvoeding hebben gehad. Juist onder hen was er nog geen dergelijk onderzoek gedaan. Wat mij betreft zou het ook mooi zijn om hetzelfde onderzoek onder jongeren met een andere kerkelijke achtergrond te houden. Ik denk dat veel resultaten ook op andere jongeren van toepassing zijn.

Binding en exploratie

Dat zijn twee belangrijke kernwoorden uit het onderzoek. Binding is het verbonden zijn aan iets of iemand en exploratie is de zoektocht naar iets of iemand voordat je je ergens aan verbindt. Hoe werkt dit proces onder jongeren? Het is in elk geval een doorgaand proces. In deze blog wil ik stilstaan bij binding.

Jongeren binden zich in deze tijd nergens meer aan

Ben je het hiermee eens of oneens? Het is in elk geval wel een veel voorkomende gedachte. Je ergens aan binden past niet meer zo bij deze tijd.

Daarom is het interessant om te kijken naar de bindingen die jongeren nog wel hebben. Waaraan zijn ze toegewijd en verbonden?

Het nut van je ergens aan binden

Het helpt je om ergens aan geworteld te zijn. Het is in de identiteitsontwikkeling ook belangrijk. Dat betekent niet dat het voor het hele leven vaststaat. Door allerlei ervaringen kun je je aan andere dingen of personen gaan binden. Dat is dus ook zo qua geloof. Of zelfs de intensiteit daarvan.

Vier type bindingen

Anne-Marije ontdekte dat jongeren op vier verschillende manieren ergens aan verbonden zijn:

  1. Verbonden aan ‘zichzelf
    Dit zijn jongeren die christelijk zijn opgevoed, maar inmiddels niet meer geloven. Ze bepalen nu zelf hun eigen weg. Ze spreken vaak in de ik-vorm en denken zwart-wit
  2. Verbonden aan ‘nog niet weten’
    Deze jongeren weten heel goed wat ze niet geloven. Ze weten alleen nog niet wat ze dan wel geloven en waar ze aan verbonden willen zijn. Ze zoeken nog naar een alternatief.
  3. Verbonden aan ‘vertrouwen op God’
    Dit zijn de jongeren die overtuigd christen zijn. Vaak zijn ze orthodox gelovig en spreken ze over een relatie met God. In hun levensstijl maken ze bewuste keuzes. Zo vinden ze het belangrijk om Bijbel te lezen, te bidden en het geloof te delen met anderen.
  4. Verbonden aan ‘rationeel geloof’
    Deze jongeren hebben duidelijke opvattingen over wat wel of niet kan. Hoe je dus moet leven. Ze geven aan dat ze geloven met hun hoofd en niet met hun hart. Ze voelen het dus niet. Ze zijn trouw aan het bezoeken van de kerk en geloven omdat het hoort. Ze kunnen onverschillig zijn, omdat het geloof hen niet echt raakt.

Wat kunnen we ermee?

Een aantal vragen om over na te denken:

  • Waar binden jongeren zich volgens jou aan?
  • Weet jij welke binding jouw jongeren met het geloof hebben? Probeer ze eens in te delen in deze categorieën.
  • Wat betekent dat voor de activiteiten die je doet? Voor de thema’s die je bespreekt? En de vragen die je stelt?
  • Waar zit jij zelf qua binding? Wat betekent dat voor hoe jij jeugdwerk vormgeeft?

Het viel me verder op dat jongeren die niet meer geloven in de stroming waarmee ze zijn opgegroeid het hele christelijke geloof definitief achter zich laten. Terwijl de ene stroming de andere niet is. Misschien wel minstens zo belangrijk om daarom jongeren ook te laten ontdekken welke christelijke stromingen er nog meer zijn. Wie weet ontdekken ze dat ze zich in een andere christelijke stroming wel thuis voelen?

Wil je ook weten hoe jongeren onderzoeken of het geloof bij hen past? Lees dan deze 2e blog over het onderzoek.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op op de hoogte van updates en blogs.